Notatki na temat Dzogczen zgodnie z cyklem Najsekretniejszej Esencji

Notatki na temat Dzog­czen zgod­nie z cyklem Naj­sekret­niej­szej Esen­cji (trans­literacja Wyliego. sNying thig). *tłumaczenie na pod­stawie tek­stu angielskiego

Etymologia

Słowo dzog­czen (Wyl. rDzogs chen) składa się ze słów [w trans­literacji Wyliego] „rDzogs”, które oznacza „kom­pletny” oraz „chen”, które oznacza „wielki” lub „totalny”. Zgod­nie ze starym prze­kazem bud­dyzmu tybetań­skiego (Wyl. rNying ma) dzog­czen jest „kom­pletny” ze względu na to, że posiada własny pogląd i unikalną ter­minologię, oraz  prak­tykę, która prowadzi do kom­plet­nego rezul­tatu jakim jest doskonałe oświecenie; jest „wielki”, ponie­waż uważa się, że wszyst­kie dziewięć pojaz­dów (ścieżek, czyli jan)  bud­dyzmu tybetań­skiego, to stop­nie do urzeczywist­nienia „total­nego” znaczenia; nie są więc w żaden spo­sób „większe”.

Poglądem w dzog­czen jest pier­wotna czystość (Wyl. Ka-dak) pod­stawy (Wyl. Gzhi) oraz spon­taniczne urzeczywist­nienie (Wyl. Lhun-Grub) zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) w sam­sarze (koło­wrocie cier­pień) lub w nir­wanie (wyzwoleniu).

Prak­tyką w dzog­czen jest dogłębne „przedar­cie się” (Wyl. Khregs chod) przez umysł (Wyl. Sems), w celu odsłonięcia poglądu pier­wot­nej czysto­ści (Wyl. Ka-dak), spo­czywanie w tym poglądzie bez roz­proszeń oraz „prze­kroczenie go” (Wyl. Thod rgal) w celu spon­tanicz­nego urzeczywist­nienia (Wyl. Lhun-Grub).

Rezul­tatem dzog­czen jest stan pier­wot­nego buddy (Wyl. Kun-tu bzang-po), który posiada potrójną naturę.

Ter­minologia

Kluczowymi ter­minami dzog­czen są zawsze młodzień­cza waza ciała (Wyl. Gzhon-Nu Bum-sku) oraz pier­wotna obec­ność (Wyl. Rig-pa).

Zawsze młodzień­cza waza ciała (Wyl. Gzhon-Nu Bum-sku) jest pod­stawą (Wyl. Gzhi). W tej pod­stawie prze­bywa pier­wotna obec­ność (Wyl. Rig-pa). Jest dhar­makają (pier­wot­nym buddą, Wyl. Kun-tu bzang-po).

Dhar­makaja ma potrójną naturę:

- jest pier­wot­nie czystą (Wyl. Ka-dak) esen­cją (Wyl. Ngo-bo), która jest wolna od zjawisk i pusta (san­skryt. siun­jata),

- ma spon­tanicz­nie urzeczywist­nioną (Wyl. Lhun-Grub) naturę (Wyl. Rang bZhin), która jest przejrzystością,

- jest wszech­obecną mocą (Wyl. Rtsal), która jest pełna współodczuwania.

Kolej­nym waż­nym słowem w dzog­czen jest ter­min „zjawiska pod­stawy” (Wyl. Gzhi-sNang). Ponie­waż „zawsze młodzień­cza waza” (Wyl. Gzhon-Nu Bum-sku) została  roz­bita, z powodu natury (Wyl. Rang bZhin) pier­wot­nej obec­no­ści (Wyl. Rig-pa) powstają zjawiska [postawy] (Wyl. Gzhi-sNang) wraz z mocą (Wyl. Rtsal), która pozwala je roz­poznać.  Zjawiska pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) wygasają w pier­wot­nej czysto­ści (Wyl. Ka-dak) dhar­makai (Kuntu Zangpo), jeśli natomiast nie wygasną, zostają spon­tanicz­nie urzeczywist­nione w nir­wanie (co oznacza ostateczny powrót do dhar­makai (Kuntu Zangpo).

Gdy pod­czas manifestowania się zjawisk pod­stawy nastąpi trzykrotny brak wyzwolenia [roz­poznania] (Wyl. Ma-Rig-pa), doj­dzie wów­czas do prze­kształ­cania się zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) w sam­sarę. Proces ten zachodzi w trzech etapach:

- jeśli nie roz­poznaje się esen­cji (Wyl. Ngo-bo) manifestujących się zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang), marigpa - brak wyzwolenia następuje po raz pierw­szy;  zjawiska pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) nie zostają wyzwolone w pier­wot­nej czysto­ści (Wyl. Ka-dak) dharmakai;

- jeśli nie roz­poznaje się natury (Wyl. Rang bZhin) zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang), marigpa - brak wyzwolenia następuje po raz drugi; zjawiska pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) nie zostają spon­tanicz­nie urzeczywist­nione (Wyl. Lhun-Grub) w stanie nir­wany wraz z koń­cowym powrotem do stanu dhar­makai (stanu pier­wot­nego buddy - Kuntu Zangpo);

- marigpa - brak wyzwolenia następuje po raz trzeci, jeśli nie roz­pozna się dzięki mocy  (Wyl. Rtsal) spon­tanicz­nego urzeczywist­nienia (Wyl. Lhun-Grub) zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) w celu koń­cowego powrotu do stanu dhar­makai. Umysł - sem zaczyna doświad­czać zjawisk pod­stawy jako dualistycz­nie oddzielonych, aż zostają one w końcu prze­kształ­cone z czystych form bud­dów i świateł pięciu pier­wot­nych mądro­ści w sam­saryczne formy pięciu żywiołów (prze­strzeni, wiatru, ogienia, wody, ziemi),  w wyniku czego następuje odrodzenie w jed­nym z sze­ściu światów sam­sary zgod­nie z procesem dwunastu ogniw współ­zależ­nego powstawania.

Ist­nieje osiem spo­sobów manifestowania się spon­tanicz­nego urzeczywist­nienia (Wyl. Lhun-Grub) w nir­wanie (cał­kowite oświecenie), lub w sam­sarze (odrodzenie w jed­nym z sze­ściu światów):

1) wszech­obecna moc (Wyl. Rtsal) współ­czucia dla czujących istot,
2) pięć świateł pięciu mądro­ści prze­nikających wszyst­kie zjawiska,
3) pięć mądro­ści  w stanie poza myślami,
4) zjawiska prze­nikające prze­strzeń w postaci gniew­nych i łagod­nych form bud­dów,
5) wol­ność od dualizmu, gdzie nie ma roz­działu pomiędzy doświad­czającym a doświad­czanymi zjawiskami,
6) wol­ność od skraj­no­ści, gdzie nie ma błędów popad­nięcia w nie­zrozumienie (środ­kowej ścieżki madh­jamaki),
7) wrota pier­wot­nej mądro­ści (Wyl. Dag-pa Ye-shes) nir­wany, gdzie czyste zjawiska manifestują się powyżej (w prze­strzeni),
8) wrota nie­czystej sam­sary, gdzie sześć światów i prze­bywające w nich czujące istoty manifestują się poniżej (w przestrzeni).

Ter­minologia w dzog­czen różni się od ter­minologii stosowanej w dok­trynie czit­tamatry, ponie­waż pier­wotna czystość (Wyl. Ka-dak) pod­stawy (Wyl. Gzhi) oraz spon­taniczne urzeczywist­nienie (Wyl. Lhun-Grub) zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) prze­kraczają umysł (Wyl. Sems) wraz z jego men­tal­nymi kon­struk­cjami, takimi jak dualizm, czyli doświad­czanie zjawisk w oddzieleniu od doświad­czającego. Umysł (Wyl. Sems) zgod­nie z czit­tamatrą dzieli się na osiem typów świadomo­ści takich jak świadomość wszech­pod­stawy  (san­skryt. Alaja Widż­niana), świadomość bez­pośred­nia i sześć świadomo­ści zmysłowych (dotyku, węchu, wzroku, słuchu, zapachu i myślenia). Tym­czasem w ter­minologii dzog­czen umysł ten (Wyl. Sems) manifestuje się jedynie pod­czas ostat­niego, trzeciego braku wyzwolenia (Wyl. Ma-Rig-pa), co ma miej­sce tylko w wypadku nie osiągnięcia spon­tanicz­nego urzeczywist­nienia (Wyl. Lhun-Grub) zjawisk pod­stawy - z powodu drugiego braku wyzwolenia (marigpy) i tylko po nie roz­poznaniu pier­wot­nej czysto­ści (Wyl. Ka-dak), co spo­wodowane jest pierw­szą marigpą.

Ter­minologia dzog­czen różni się od ter­minologii stosowanej w dok­trynie madh­jamaki ze względu na to, że w prak­tyce dzog­czen roz­poznaje się pier­wotną czystość (Wyl. Ka-dak) zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi) i doskonali się spon­taniczne urzeczywist­nienie (Wyl. Lhun-Grub) zjawisk pod­stawy (Wyl. Gzhi-sNang) bez­pośred­nio i doświad­czal­nie, poza kon­cep­tual­nie, w stanie wol­no­ści od wszel­kich zaciem­nień, roz­proszeń i wypaczeń, oraz jakich­kol­wiek men­tal­nych skraj­no­ści, jak eter­nalizm czy nihilizm.

Prak­tyka i rezultat

Tam, gdzie jest umysł (Wyl. Sems) nie ma oświecenia (Wyl. Ma-Rig-pa). Gdy pier­wotna obec­ność (Wyl. Rig-pa) wyzwoli się z umysłu (Wyl. Sems), używana jest do prak­tyki Wiel­kiej Doskonało­ści (dzog­czen), aż do uzyskania doskonałego oświecenia.

Prak­tyka trek­czö (Wyl. Khregs chod), po dogłęb­nym „przedar­ciu się” przez umysł dzięki pouczeniom na temat pier­wot­nej świadomo­ści - rigpy, odsłania pogląd pier­wot­nej czysto­ści (Wyl. Ka-dak), który wykracza poza kon­cep­tual­ność; dzięki ustabilizowaniu się w poglądzie pod­czas procesu umierania osiąga się roz­pusz­czenie w dhar­makai (Pier­wot­nym Bud­dzie, Kun­tuzangpo); uczyniło tak i czyni aż do chwili obec­nej wielu mistrzów dzog­czen, którzy przed roz­pusz­czeniem się w dhar­makai manifestują tęczowe ciało (Wyl. ‘Ja-lus).

Gdy pogląd o pier­wot­nej czysto­ści zostanie już ustabilizowany, zostaje on prze­kroczony dzięki prak­tyce tögal (Wyl. Thod rgal ), która owocuje spon­tanicz­nym urzeczywist­nieniem (Wyl. Lhun-Grub). Stosowane w niej cztery wizje (Wyl. Snang ba bzhi) prowadzą do doświad­czenia trzech kai (nir­manakai, sam­bhogakai i dhar­makai). Dzieje się to już w tym życiu, lub pod­czas procesu umierania, w czasie bardo dhar­maty (Wyl. Chos-nyid Bar-do), gdy urzeczywist­niana jest sam­bhogakaja. Stabilne prze­bywanie w spon­tanicz­nym urzeczywist­nieniu (Wyl. Lhun-Grub) prowadzi do zamanifestowania w jed­nym żywocie świetlistego ciała [ciała światła] (Wyl. A’od-Phung); służy ono jako tzw ciało wiel­kiego prze­niesienia (Wyl. Pho-Ba Ch’en-Po) dla pożytku wszyst­kich czujących istot. Padh­masam­bhawa, Wimalamitra i tybetań­ski mistrz Czet­sun Senge Łang­czug osiągnęli dzięki togal ciała światła (Wyl. A’od-Phung) i dzięki temu mogli używać ciała wiel­kiego przeniesienia.

Ci spo­śród prak­tykujących dzog­czen, którzy nie urzeczywist­nili dhar­makai dzięki prak­tyce trek­czö w czasie procesu umierania, lub nie urzeczywist­nili sam­bhogakai na drodze prak­tyki tögal w czasie stanu pośred­niego bardo dhar­maty (Wyl. Chos-nyid Bar-do), mają moż­liwość osiągnięcia nir­manakai pod­czas stanu pośred­niego bardo stawania się (Wyl. Srid-pa’i Bar-do), co zaowocuje odrodzeniem w czystej krainie buddy, lub - z wyboru - w świecie ludzi, gdzie będą prak­tykować dzogczen.

Aby prak­tykujący mógł zostać wprowadzony w pier­wotną obec­ność - rigpę, w dzog­czen potrzebne są tzw. trzy praw­dziwe rzeczy (Wyl. Tshad ldan gsum):

1) praw­dziwa inicjacja od wykształ­conego, biegłego w prak­tyce mistrza (Wyl. Bla ma byin rlabs tshad ldan);

2) praw­dziwe, szczere oddanie ucznia, jego otwar­tość (Wyl. Slob ma mos gus tshad ldan);

3) praw­dziwe pouczenia pochodzące od nie­prze­rwanej, praw­dziwej linii prze­kazu (Wyl. Brgyud pa’i gdams ngag tshad ldan).

W porów­naniu z tan­trami jogi naj­wyż­szej (ang. the highest yoga tan­tra) dzog­czen jest wyjąt­kowy, posługuje się bowiem prak­tyką tögal (Wyl. Thod rgal ), która zawiera metody czterech lamp (Wyl. Sgron ma bzhi): tu pracuje się z ciałem za pomocą kanałów światła, kropli światła i natural­nie przejawiającej się, pier­wot­nej mądro­ści. Metody te służą urzeczywist­nieniu tzw. czterech wizji (Wyl. Snang ba bzhi), które przynoszą doświad­czenie podobne do tego, jakie napo­tyka się w stanie bardo dhar­maty (Wyl. Chos-nyid Bar-do); chodzi o świetlisty stan przej­ściowy pomiędzy śmier­cią a następ­nym odrodzeniem.

Wyróż­nia się następujące cztery lampy (Wyl. Sgron ma bzhi):

1) Dalekosiężna lampa wody (Wyl. Rgyang zhags chu yi sgron ma). Jest niczym brama, dzięki której ujaw­nia się powstawanie (pozostałych trzech lamp) przy pomocy oczu. Oczy współ­pracują z kanałami światła  (Wyl. ‘Od rtsa).

2) Lampa pod­stawowej prze­strzeni wszech­obec­nej świadomo­ści [wszech­obec­no­ści] (Wyl. Rig-pa dbyings kyi sgron ma), na bazie której powstają zewnętrzne zjawiska (prze­strzeń projek­cji, w której ujaw­niają się dwie poniż­sze lampy).

3) Lampa pustych sfer życiowych esen­cji [thigle, bindu] (Wyl. Thig le stong pa’i sgron ma), która działa wspierająco wobec powstawania zjawisk. Są to krople kolorowego światła: thigle, które łączą się lub for­mują grupy. Ta lampa działa wewnątrz drugiej lampy.

4) Lampa natural­nie przejawiającej się mądro­ści (Wyl. Shes rab rang byung gi sgron ma), która sama w sobie nie ma działania „oświetlającego”, lecz jest natural­nie przejawiającą się pier­wotną mądrością.

Wyróż­nia się następujące cztery wizje (Wyl. Snang ba bzhi):

1) Bez­pośred­nie urzeczywist­nienie rzeczywisto­ści samej w sobie[Dharmaty] (Wyl. Chos-nyid mngon sum), które ma miej­sce, gdy rzeczywistość postrzegana jest w spo­sób bez­pośredni, co  otwiera wrota do czystych krain, tzn. pozostałych wizji.

2) Powięk­szające się doświad­czenie (Wyl. Nyams gong ‘phel ba), które stop­niowo odsłania różne zjawiska, aż po wizje nirmanakai.

3) Świadomość osiąga pełną doj­rzałość (Wyl. Rig-pa tshad phebs), która prowadzi do wizji sambhogakai,

4) Roz­pusz­czenie men­tal­nych projek­cji [wyczer­panie wszyst­kich zjawisk]. Roz­pusz­cza się nawet, samo w sobie, skupienie na rzeczywisto­ści - wkraczamy wów­czas w wizję dhar­makai (Wyl. Chos-nyid du ‘dzin pa tsam yang zad pa).

Źródła

1. Long­chen Rabjam, Tulku Thon­dup: „The Prac­tice of Dzog­chen”, Snow Lion Publications, 2002,  ISBN 1559391790.

2. Jam­gön Kong­trul Lodrö Tayé, Sarah Har­ding: „The Treasury of Know­ledge: Book Eight, Esoteric Instruc­tions, A Detailed Presen­tation of the Process of Meditation in Vaj­rayana”, Snow Lion Publications, 2007, ISBN 1559392843.

3. Sogyal Rin­poche: „Tibetan Book of Living and Dying”, Har­per­Col­lins Publishers, 1993,
ISBN-13 9780062508348.

Cześć notatek np. o czterech wizjach togalu, jest na pod­stawie książki „The Treasury of Know­ledge: Book Eight, Esoteric Instruc­tions, A Detailed Presen­tation of the Process of Meditation in Vaj­rayana” z czę­ści poswieconej ning­mapie, która była tłumaczona z tybetań­skiego przez Sarah Har­ding w Bhutanie na pod­stawie wskazówek Gang­tenga Rin­pocze.


Wer­sja angielska.

Notes on Dzog­chen accor­ding to Inner­most Essence (Wylie. sNying thig)

Etymology

Dzog­chen (Wyl. rDzogs chen) con­tains Wylie words „rDzogs” which means „com­plete” and „chen” which means „great” or „total”. Accor­ding to Tibetan Bud­dhism of the ancient tradition (Wyl. rNying ma) Dzog­chen is „com­plete” because has one’s own view with unique ter­minology, one’s own prac­tice and the com­plete result of the Per­fect Enligh­ten­ment and is „great” because all Nine Yanas („vehic­les” to enligh­ten­ment) within Tibetan Bud­dhism are not „greater” but are steps to the realization of its „total” meaning.

The view is the primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) of the Basis (Wyl. Gzhi) and spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) of the Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) for Sam­sara or for Nirvana.

The prac­tice is thoroughly cut­ting through (Wyl. Khregs chod) the Mind (Wyl. Sems) to reveal the view of primor­dial purity (Wyl. Ka-dak), remain in it without errors and direc­tly cross over (Wyl. Thod rgal) it brin­ging the realization of spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub).

The result is the return to Priomor­dial Bud­dha (Wyl. Kun-tu bzang-po) with its Threefold Nature.

Ter­minology

The key terms of Dzog­chen are the „Youth­ful Vase Body” (Wyl. Gzhon-Nu Bum-sku) and the Pristine Awareness (Wyl. Rig-pa).

The „Youth­ful Vase Body” (Wyl. Gzhon-Nu Bum-sku) is the Basis (Wyl. Gzhi) with the Pristine Awareness (Wyl. Rig-pa) which is dwel­ling at the Basis (Wyl. Gzhi) as the Dhar­makaya (Priomor­dial Bud­dha, Wyl. Kun-tu bzang-po) with its Threefold Nature:

-primor­dially pure (Wyl. Ka-dak) Essence (Wyl. Ngo-bo) not established as phenomena (the emptiness),

-spon­taneously accom­plished (Wyl. Lhun-Grub) Nature (Wyl. Rang bZhin) (the clarity),

-omnipresent Power (Wyl. Rtsal) (the compassion).

Impor­tant is also the term the „Appearan­ces of the Basis” (Wyl. Gzhi-sNang).

Having broken” the „Youth­ful Vase Body” (Wyl. Gzhon-Nu Bum-sku) because of the Nature (Wyl. Rang bZhin) of the Pristine Awareness (Wyl. Rig-pa) arise the Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) with the Power (Wyl. Rtsal) to recognize them. The Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) ceased in them­selves into primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) of Dhar­makaya (Priomor­dial Bud­dha, Wyl. Kun-tu bzang-po) or if they didn’t cease, they are spon­taneously accom­plished (Wyl. Lhun-Grub) for Nirvana with the final return also to Dhar­makaya (Priomor­dial Bud­dha, Wyl. Kun-tu bzang-po).

If during the manifestation of the Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) there will be threefold Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa) this causes the trans­for­mation of  the Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) for Sam­sara accor­ding to fol­lowing scheme:

-not recognizing the Essence (Wyl. Ngo-bo) of the Appearan­ces of the Basis, they are not ceased in them­selves into primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) of Dhar­makaya (Priomor­dial Bud­dha, Wyl. Kun-tu bzang-po) but the first Unen­light­nement (Wyl. Ma-Rig-pa) take place,

-not recognizing the Nature (Wyl. Rang bZhin) of the Appearan­ces of the Basis, they are not spon­taneously accom­plished (Wyl. Lhun-Grub) for Nirvana with the final return to Dhar­makaya (Priomor­dial Bud­dha, Wyl. Kun-tu bzang-po) but the second Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa) take place,

-not recognizing by the Power (Wyl. Rtsal) the spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) for Nirvana of the Appearan­ces of the Basis in order to final return to Dhar­makaya, there is the third Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa) which causes the arising of the (dualistic) Mind (Wyl. Sems) that apprehends the Appearan­ces of the Basis (in forms of the five lights of five wis­doms and the buddha-bodies) as other than an apprehen­der with their final trans­for­mation into the five elements (space, wind, fire, water, earth) and the gross bodies of Sam­sara until one take a rebirth in one of the six realms of Sam­sara accor­ding to the process of 12 links of Depen­dent Origination.

There are the Eight Modes of Arising of Spon­taneous Accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) for Nirvana (com­plete enligh­ten­ment) or for Sam­sara (rebirth in one of the six realms):
1) as the Power (Wyl. Rtsal) with the com­pas­sion towards sen­tient beings,
2) as the five lights of the five wis­doms per­vading all appearan­ces,
3) as the five wis­doms in the state beyond thoughts,
4) as the peaceful and wrath­ful buddha-appearances per­vading the space,
5) as the non-duality (Wyl. gNyis-Med) with no recognition as an apprehen­der and the apprehen­ded,
6) as the liberatation from extremes (deviations from Madhyamaka) from the spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub),
7) as the door of Pristine Wis­dom (Wyl. Dag-pa Ye-shes) of Nirvana with the originally pure appearan­ces (of Nirvana) appearing above (in the space),
8) as the door of impure Sam­sara with the appearan­ces of six realms and its sen­tient beings appearing below (in the space).

The ter­minology of Dzog­chen dif­fers from Cit­tamatra because the primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) of the Basis (Wyl. Gzhi) and the spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) of the Appearan­ces of the Basis
(Wyl. Gzhi-sNang) trans­cend the Mind (Wyl. Sems) and its men­tal events inc­luding the duality between the apprehen­der and the apprehen­ded. The Mind (Wyl. Sems) is associated only with the Eight Con­sciousnes­ses, which accor­ding to Cit­tamatra or Shen­tong are the all­basic con­sciousness (Alaya Vij­nana), the direct con­sciousness and the six con­sciousnes­ses of sen­ses. Accor­ding to ter­minology of Dzog­chen this Mind (Wyl. Sems) arises only during the last third Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa) which took place only after not spon­taneously accom­plishing (Wyl. Lhun-Grub) the Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) because of the second Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa) and only after not recognizing the primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) because of the first Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa).

Dzog­chen ter­minology dif­fers from Madhyamaka theories because the prac­tice of Dzog­chen realizes the primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) of the Basis (Wyl. Gzhi) and per­fects the spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) of the Appearan­ces of the Basis (Wyl. Gzhi-sNang) direc­tly and empirically free from discrimination, con­cep­tuality and all extremes of nihilism and eternalism.

Prac­tice and Result

Whatever is the Mind (Wyl. Sems) there is the Unen­ligh­ten­ment (Wyl. Ma-Rig-pa). When the Pristine Awareness (Wyl. Rig-pa) becomes free from the Mind (Wyl. Sems) it is used during the prac­tice until the Per­fect Enligh­ten­ment accor­ding to Dzogchen.

The prac­tice of Trek­chö, after „thoroughly cut­ting through” (Wyl. Khregs chod) the Mind (Wyl. Sems) by the Introduc­tion in the Pristine Awareness (Wyl. Rig-pa), reveals the view of primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) beyond con­cep­tual elaboration and because of a stability in it during the process of one’s own death one attains dis­solution into Dhar­makaya (Priomor­dial Bud­dha, Wyl. Kun-tu bzang-po), like many Dzog­chen masters until the present who manifested the Rain­bow Body (Wyl. ‘Ja-lus) before the dis­solution into Dharmakaya.

The prac­tice of Tögal after a stability in primor­dial purity (Wyl. Ka-dak) direc­tly „cros­ses over” (Wyl. Thod rgal ) it by the realization of spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) through the Four Visions (Wyl. Snang ba bzhi) that accord with the Three Kayas (Nir­manakaya, Sam­bhogakaya, Dhar­makaya) during one’s own life or „cros­ses over” it after the process of one’s own death during the Bardo of Dhar­mata (Wyl. Chos-nyid Bar-do) with a realization of Sam­bhogakaya. The per­fect stability in spon­taneous accom­plish­ment (Wyl. Lhun-Grub) leads to the attain­ment of the Body of Light (Wyl. A’od-Phung) in one’s own life and it works as the Great Trans­ference Body (Wyl. Pho-Ba Ch’en-Po) for the benefit of sen­tient beings. Padh­masam­bhava, Vimalamitra and tibetan master Chet­sun Senge Wang­chung because of attain­ment of the Body of Light (Wyl. A’od-Phung) through Tögal accom­plished the Great Trans­ference Body (Wyl. Pho-Ba Ch’en-Po) during one’s own life.

Many prac­titioners of Dzog­chen who not realized Dhar­makaya through Trek­chö during the process of one’s own death or not realized Sam­bhogakaya through Tögal during the Bardo of Dhar­mata can attain Nir­manakaya during the Bardo of Becoming (Wyl. Srid-pa’i Bar-do) when they will reborn in the Pure Lands of Bud­dhas or can choose in the Bardo of Becoming the next rebirth in the world where they will prac­tice Dzogchen.

There is need to the Three Authen­tics (Wyl. Tshad ldan gsum) for the Introduc­tion in the Pristine Awareness (Wyl. Rig-pa):

1) authen­tic empower­ment of the genuine master (Wyl. Bla ma byin rlabs tshad ldan),

2) authen­tic devotion (open­ness) of the genuine student (Wyl. Slob ma mos gus tshad ldan),

3) authen­tic instruc­tions of the genuine lineage (Wyl. Brgyud pa’i gdams ngag tshad ldan).

Dzog­chen is unique to the Highest Yoga Tan­tras because of prac­tice of Tögal (Wyl. Thod rgal ) where the Four Lamps (with the light chan­nels, the light drops, the naturally occur­ring wis­dom) are used for arising of realizations of the Four Visions with an experience similar to this after death in the Bardo of Dhar­mata (Wyl. Chos-nyid Bar-do, the first luminous inter­mediate state between one’s own death and the next rebirth).

The Four Lamps (Wyl. Sgron ma bzhi):
1) the far-reaching water lamp (Wyl. Rgyang zhags chu yi sgron ma) as a gateway that causes the arising (the three other lamps) through the eyes (with the help of the light chan­nels, Wyl. ‘Od rtsa),
2) the lamp of the basic space of awareness (Wyl. Rig-pa dbyings kyi sgron ma) as a ground for the arising of the exter­nal (a space of projec­tion for the two fol­lowing other lamps),
3) the lamp of empty vital essence spheres (Wyl. Thig le stong pa’i sgron ma) as a sup­port (the shape of coloured light-drops, Wyl. Thigle, that join together or form groups and which comes forth inside the second lamp) that activates the arising,
4) the lamp of naturally occur­ring wis­dom (Wyl. Shes rab rang byung gi sgron ma) which is not actually „ligh­ting up” but is the naturally occur­ring wis­dom itself.

The Four Visions (Wyl. Snang ba bzhi):

1) Direct realization of reality itself (Wyl. Chos-nyid mngon sum) when direct per­cep­tion of reality opens the doors of pure realms (the visions),

2) Increasing experience (Wyl. Nyams gong ‘phel ba) of the visions which will result in the Nirmanakaya,

3) Awareness reaching full maturity (Wyl. Rig-pa tshad phebs) of the visions in the Sambhogakaya,

4) Dis­solution of men­tally designated appearan­ces when even the fixation on reality will fall away and one will behold the visions in the Dhar­makaya (Wyl. Chos-nyid du ‘dzin pa tsam yang zad pa).

Resour­ces

1. Long­chen Rabjam, Tulku Thon­dup: „The Prac­tice of Dzog­chen”, Snow Lion Publications, 2002,
ISBN 1559391790.

2. Jam­gön Kong­trul Lodrö Tayé, Sarah Har­ding: „The Treasury of Know­ledge: Book Eight, Esoteric Instruc­tions, A Detailed Presen­tation of the Process of Meditation in Vaj­rayana”, Snow Lion Publications, 2007, ISBN 1559392843.

3. Sogyal Rin­poche: „Tibetan Book of Living and Dying”, Har­per­Col­lins Publishers, 1993,
ISBN-13 9780062508348.

  • Yeshe Khorlo: